βιβλία για γάτες

Ένα καλοκαιρινό απόγευμα, 6 κορίτσια με τις μαμάδες τους, συγκεντρώθηκαν σε μία δροσερή βεράντα με αναπαυτικά καθίσματα και σπιτική λεμονάδα, για να γνωριστούν μεταξύ τους και να μιλήσουν για γάτες.  Όταν είχαν γίνει οι προτάσεις για τη θεματολογία της πρώτης συνάντησης, δε θα το κρύψω ότι, “οι Γάτες” δεν ήταν πρώτες στη λίστα μου.  Ήταν όμως πρώτες στη λίστα της κόρης μου, όπως και των υπόλοιπων 5 κοριτσιών.  Ξαφνικά αισθάνθηκα να με κυριεύει ο τρόμος ότι θα περνούσα ένα ολόκληρο απόγευμα με σχεδόν άγνωστες κυρίες και τα παιδιά τους, που θα περίμεναν, μάταια, από εμένα να μιλήσω για χαδιάρικα και χνουδωτά ζωάκια…
Η βεβαιότητά μου ήταν απόλυτη: θα τους απογοήτευα όσο κανείς μέχρι τώρα!

Δε μπορούσα όμως να κάνω πίσω πια, απ’ όλα τα θέματα που είχαν προταθεί για την πρώτη συνάντηση της ομάδας ανάγνωσης – αφήγησης για κορίτσια 4-5 ετών, οι μικρές “αναγνώστριες” είχαν επιλέξει τις Γάτες!

Η πρώτη online “συνάντηση” με τις μαμάδες ήταν ενδεικτική του πόσο διαφορετική ήταν η πραγματικότητα.  Είχα ζητήσει απ’ όλες να έχουν διαβάσει το βιβλίο ” Ο Κόσμος είναι Στρογγυλός”, της Γκέρτρουντ Στάιν, ώστε να προσπαθήσουμε μέσα απ’ αυτό να θυμηθούμε την αίσθηση του να είσαι παιδί, να σκέφτεσαι, να αισθάνεσαι, ν’ αντιλαμβάνεσαι το χρόνο, τη σπουδαιότητα των πραγμάτων, τη θέση σου μέσα στον κόσμο… να ζεις, ως παιδί.
Οι αντιδράσεις ήταν ενδιαφέρουσες, και θα παρουσιαστούν αργότερα, σε διαφορετική ανάρτηση…

Αφού μιλήσαμε αρκετά για το βιβλίο αυτό και συζητήσαμε για τα διαδικαστικά της λέσχης, ζήτησα να προτείνουν βιβλία με θέμα τις Γάτες και να μου περιγράψουν τον τρόπο που αντιμετωπίζουν το θέμα “ανάγνωση” στο σπίτι τους.  Είχα ήδη αρκετά βιβλία υπόψιν μου, που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, και είχα συγκεντρώσει αρκετά στοιχεία από τη συζήτηση που είχε προηγηθεί, αλλά το σημαντικό ήταν ν’ αρχίσουμε να μαθαίνουμε πια και η μία την άλλη.

Με μεγάλη μου χαρά διαπίστωσα ότι τα μέλη της ομάδας μοιράζονταν αρκετά κοινά χαρακτηριστικά, που θα έκαναν τη λειτουργία της ευκολότερη:

• Σε όλα τα σπίτια διάβαζαν σχεδόν κάθε μέρα.
• Τα παιδιά ήταν συνηθισμένα στην ανάγνωση μεγάλων ιστοριών και ολόκληρων βιβλίων, σε συνέχειες.
• Οι γονείς χρησιμοποιούσαν τα βιβλία ως αφετηρία για ποικίλες δημιουργικές δράσεις και συζητήσεις.
• Επισκέπτονταν συχνά τα βιβλιοπωλεία και αφιέρωναν αρκετά χρόνο ψάχνοντας γι αυτό που θεωρούσαν “σημαντικό βιβλίο”.
• Είχαν όλοι κάρτες δανεισμού από τη Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, την οποία είχαν όλα τα παιδιά επισκεφτεί τουλάχιστον μία φορά (στην κατάσταση που βρίσκεται αυτό που ονομάζουμε δημοτική βιβλιοθήκη στην παρούσα φάση, ποιος μπορεί να τα κατηγορήσει;!)
• Μπορούσαν να συγκεντρωθούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε ένα συγκεκριμένο θέμα και να ακολουθούν κανόνες, κατανοώντας πριν απ’ όλα την αναγκαιότητα ύπαρξης ενός κανονισμού.
• Τα παιδιά “διάβαζαν” από μνήμης στις κούκλες τους, έφτιαχναν, και κάποιες φορές εικονογραφούσαν, τις δικές τους ιστορίες, και σκάρωναν αστεία στιχάκια με κάθε ευκαιρία.
• Αγαπούσαν τα βιβλία και ήθελαν να μοιραστούν την εμπειρία της ανάγνωσης!

Μετά από συστάσεις, συνεννόηση, καθοδήγηση και προετοιμασία των μαμάδων, διάβασαν και έφεραν μαζί τους βιβλία με παράξενες ιστορίες για γάτες ασυνήθιστες: που δε νιαούριζαν, που ήθελαν αν γίνουν πουλιά, που πήγαιναν μόνες τους, που μεθούσαν και χόρευαν ταγκό, που είχαν προφίλ ελληνικό, που ζούσαν στην Κοπεγχάγη, που πετούσαν, που έπιναν βουτυρόγαλα, που ήταν φίλες με ποντίκια και σκυλιά!

You can make reading more social by forming a mother-daughter book club. These reading groups have been growing in popularity during the last decade, and it’s easy to see why. Among the many benefits you may enjoy, book clubs help you to

stay close to your daughter as she grows connect with others in the community around you, including other moms and daughters, teachers, librarians and encourage your daughter to read for fun, an important factor in overall literacy.

With a little bit of thought and planning, you could have a book club ready to go in no time.

- See more at: http://sandiegofamily.com/component/content/article/1010-six-steps-to-starting-a-mother-daughter-book-club#sthash.yOmyxibW.dpuf

Οι περισσότερες απ’ αυτές τις ιστορίες και τα ποιήματα προτείνονται σε αρκετά μεγαλύτερα παιδιά. Και για κάποια από αυτά υπήρχαν επιφυλάξεις ως προς τη θεματολογία τους.  Κι ένα χρειάστηκε να το μεταφράσουμε οι ίδιες από τ’ αγγλικά.  Τίποτα όμως δε μας σταμάτησε…
Με το τέλος της ανάγνωσης από κάθε μία μαμά του κομματιού που είχαμε ορίσει, με απλές και συγκεκριμένες τεχνικές ενθαρρύναμε τα παιδιά να μιλήσουν…
Οι εκπλήξεις διαδέχονταν η μία την άλλη!
Άνοιγαν συνεχώς νέοι δρόμοι που μας επέτρεπαν να κοιτάξουμε λιγάκι μέσα στους κόσμους των κοριτσιών.  Ενώ εκείνες μιλούσαν για τα βιβλία, εμείς αντιλαμβανόμασταν πράγματα που ήταν πολύ σημαντικά για τις ίδιες και δε θα μπορούσαν να είχαν προκύψει σε συζητήσεις της καθημερινότητας.
Τα κορίτσια ήταν έτοιμα να μιλήσουν περισσότερο απ’ όσο εμείς ήμασταν έτοιμες ν’ ακούσουμε!  Οι σκέψεις και τα συναισθήματα που προσπαθούσαν να εκφράσουν ήταν τόσα πολλά.  Κατόρθωσαν με σχετική ευκολία να εμπλακούν και σε συζητήσεις μεταξύ τους, αν και δεν μπορούσαν πάντα να έχουν υπομονή ή να διατηρούν την ψυχραιμία τους!
Υπήρχαν όμως αρκετές στιγμές που παρακολουθούσαμε άφωνες, καθώς παρουσίαζαν με τόση καθαρότητα θέσεις για όλα τα θέματα, που σε εμάς προκαλούν τεράστια συναισθηματική φόρτιση.  Οι μικρές κουβεντούλες πολλές φορές έλυνα και απενοχοποιούσαν το καθετί!  Φυσικά, υπήρχαν και στιγμές που μιλούσαν ασταμάτητα, χοροπηδώντας γύρω γύρω από τις καρέκλες ή ζωγραφίζοντας.  Και είχαν όλες, και πάντα, δίκιο… φυσικά!
Πόση χαρά και ανακούφιση νιώθαμε όταν ακολουθώντας τους απλούς κανόνες και κατευθύνσεις που είχαν δοθεί έμπαιναν αμέσως τα πράγμα στη θέση τους…
Η συνάντηση αυτή ήταν αποκαλυπτική για όλες μας σχετικά με το πόσα πολλά και διαφορετικά πράγματα συμβαίνουν μέσα στο μυαλουδάκι και την καρδούλα των παιδιών μας καθώς εμείς τους διαβάζουμε μία ιστορία, και δεν περιορίζονται μόνο η εξοικείωση με το λόγο και η τριβή με τα λογοτεχνικά κείμενα, ούτε η προετοιμασία για τα μεγάλα βήματα της γραφής και της ανάγνωσης.
Ενώ εμείς διαβάζουμε ή αφηγούμαστε, τα παιδιά μας διαμορφώνουν τρόπους σκέψης, αντίληψης της πραγματικότητας και ορίζουν τη θέση τους στον κόσμο.
Ας είμαστε πολύ προσεκτικοί με τις επιλογές μας…
Μετά την ολοκλήρωση των αναγνώσεων και των συζητήσεων κάθε συνάντησης, ζωγραφίζαμε.
Κι έπειτα γράψαμε τη δική μας “Ιστορία μιας Γάτας” (που θα παρουσιαστεί σύντομα σε ξεχωριστή ανάρτηση).
Εδώ παραθέτουμε μία σύντομη περιγραφή των βιβλίων, με τα οποία ασχοληθήκαμε στις συναντήσεις που ακολούθησαν:

“Αγαπώ μια γάτα, εντάξει;”
Αντώνης Δελώνης
εικονογράφηση: Λιάνα Δενεζάκη
Εκδόσεις Ψυχογιός, 2006
Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου, 2007

Το βιβλίο αυτό έχει την ένδειξη “από 9 ετών” και ως πρωταγωνιστή ένα σκύλο, αλλά αυτά δε σταμάτησαν τη μικρή Έλενα από το να το φέρει μαζί της σε μία βιβλιοσυνάντηση 5χρονων με θέμα τις Γάτες, δηλώνοντας:
“Αν δεν υπήρχε η Γάτα, δε θα είχε ενδιαφέρον η ιστορία του Σκύλου!”
Το απόγευμα φάνηκε από την αρχή ότι θα ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρον!
Είναι η ιστορία ενός σκύλου που σώζει τη ζωή μίας γάτας ένα βράδυ που έβρεχε.  Και την ερωτεύεται!  Ναι, ένας σκύλος ερωτεύεται και προστατεύει μία γάτα, μέχρι τη στιγμή που εκείνη θα αποχωρήσει, κι εκείνος θα βρει την αληθινή του αγάπη στο πρόσωπο μίας σκυλίτσας.
Μία τρυφερή ιστορία, γραμμένη με πολύ χιούμορ και εκπληκτική ζωντάνια, που κατορθώνει να “μιλήσει” στα παιδιά για την αγάπη, την αφοσίωση, τη φιλία, τη διαφορετικότητα, την οικογένεια, την ειρήνη, αλλά και να θίξει θέματα όπως ο ρατσισμός, η εγκατάλειψη, το κάπνισμα, ακόμα και τη μετεμψύχωση!
Από το βιβλίο κρατήσαμε τη φράση:
“Όλα τα πλάσματα [...] έχουν δικαίωμα να χαρούν τη ζωή όπως αυτά νομίζουν.”

Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου, 2007

 __________________________________________________

 

“Γάτα μου Καπέλο μου”
Λαρς Σόμπι Κρίστενσεν
μετάφραση: Δέσπω Παπαγρηγοράκη
εικονογράφηση: Ρούνε Γιόχαν Άντερσον
Εκδόσεις Εξάντας, 2003

Ένα βιβλίο εξαιρετικής αισθητικής με ποιήματα, στο οποίο αφιερώθηκε αρκετός χρόνος και ζήτησαν όλες να επανέλθουμε κάποια στιγμή αργότερα.  Αυτό με χαροποίησε ιδιαίτερα, διότι είναι ένα από εκείνα τα θαυμαστά βιβλία, που με μεγάλη δυσκολία θα προτείνει κάποιος, και ειδικά σε ένα παιδί.  Είναι από εκείνα τα βιβλία που πρέπει ν’ αφήσεις να τ’ ανακαλύψει κάποιος μόνος του.
Ένα βιβλίο “crash-test”!
Αν και τηρείται η ομοιοκαταληξία των στίχων, στα ποιήματα υπάρχει μία σουρεαλιστική ελευθερία, αρκετά διαφορετική από τον έμμετρο λόγο που έχουμε συνηθίσει ως κυρίαρχο στην ελληνική παιδική λογοτεχνία.  Οι ιστορίες είναι παράξενες, και ίσως μερικές φορές μακάβριες, αποδίδοντας στη γάτα άλλοτε “γατίσια” και άλλοτε ανθρώπινα χαρακτηριστικά, γραμμένες με χιούμορ και πρωτοτυπία.
Η αρχική επιφύλαξη ορισμένων μαμάδων απέναντι στο βιβλίο και τη θεματολογία του εξανεμίστηκα γρήγορα, δίνοντας τη θέση της σε ασυγκράτητα γέλια.  Ήταν το βιβλίο που μας διασκέδασε, μικρές και μεγάλες, πιο πολύ απ’ όλα!
Τις μικρές, διότι τους δείξαμε εμπιστοσύνη με θέματα, για κάποιες, “απαγορευμένα” και τις μεγάλες διότι σε κάποιες ιστορίες, ίσως να βλέπαμε λίγο περισσότερο τον εαυτό μας, τους φόβους και τις ελπίδες μας…
Η μετάφραση του βιβλίου έχει γίνει από την κ. Δέσπω Παπαγρηγοράκη, που κατά τη γνώμη μας, κέρδισε το στοίχημα!

 __________________________________________________

“Η γάτα που ήθελε να γίνει πουλί”
Μάνος Ελευθερίου
εικονογράφηση: Σοφία Φόρτωμα
Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, 2000
Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου, 2001

Δεύτερο βιβλίο ποίησης!  Και δύο από τα κορίτσια μπορούσαν και να το απαγγείλουν σχεδόν ολόκληρο, παράλληλα με τη μαμά που το διάβαζε.
Η ιστορία μίας γάτας που βαρέθηκε να είναι γάτα και αποφάσισε να γίνει πουλί, ένα διάσημο πουλί, που θα τραγουδάει στην όπερα.
Ένα πολύ όμορφο και συγκινητικό βιβλίο για τη σημασία του να είσαι ο εαυτός σου.

Κρατικό Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου, 2001

__________________________________________________

“Η γάτα που δε νιαούριζε”
Λίτσα Ψαραύτη
εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη
Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2011
(πρώτη έκδοση 2003)

Ένα κορίτσι χάνει τη γάτα της και ο μπαμπάς της, σπουδαίος βιολόγος, αναλαμβάνει να φτιάξει στο εργαστήριο μία ίδια, για να ευχαριστήσει την απαρηγόρητη κόρη του.  Το πείραμα φαίνεται να ολοκληρώνεται με επιτυχία, μέχρι τη στιγμή που διαπιστώνεται ότι η γάτα δε νιαουρίζει!
Το βιβλίο αυτό έτυχε να το διαβάσω όταν πρωτοεκδόθηκε και είχα εντυπωσιαστεί από την ευαισθησία, αλλά και το ρεαλισμό, με τα οποία προσεγγίζει η συγγραφέας ένα τόσο δύσκολο θέμα, τη δημιουργία ζωής μέσα στα εργαστήρια και τα ηθικά ζητήματα που προκύπτουν σχετικά.
Με το βιβλίο αυτό θα ασχοληθούμε ξανά στο μέλλον, διότι οι εκπληκτικές κουβεντούλες ανάμεσα στα παιδιά, που για πρώτη φορά ήρθαν σε επαφή με το συγκεκριμένο θέμα, ήταν τόσο συγκεκριμένες και καθαρές, που αξίζουν να αφιερωθεί μία ξεχωριστή ενότητα!

__________________________________________________

“Ο βάτραχος, η γάτα και το φίδι”
Λότυ Πέτροβιτς – Ανδρούτσου
εικονογράφηση: Δημήτρης Φουσέκης
Εκδόσεις Πατάκη, 2010

Από αυτό το βιβλίο διαβάσαμε το διασκεδαστικό παραμύθι “Η γάτα και τα πονηρά ποντίκια”.
Το πάθημα της γάτας, είναι ένα γλυκύτατο έργο πλημμυρισμένο με τη σοφία αιώνων, που φέρνει στα χείλη ένα πλατύ χαμόγελο!  Υπογραμμίζοντας τη σημασία της αρτιότητας του χαρακτήρα και των ηθικών αρχών.

__________________________________________________

“Οι γάτες της Κοπεγχάγης”
Τζέιμς Τζόις
μετάφραση: Γιώργος – Ίκαρος Μπαμπασάκης
εικονογράφηση: Casey Sorrow
Εκδόσεις Ψυχογιός, 2012

“Πώς διασχίζει κανείς καλύτερα το δρόμο;  Με οδηγίες από αστυφύλακα;  ‘Η από γάτες οδηγημένος;”
Από τον πρόλογο:  “Όταν έγραψε στον εγγονό του ο συγγραφέας, στις 10 Αυγούστου του 1936, τον ενημέρωσε ότι πριν από λίγες ημέρες του είχε στείλει “μια μικρή γατούλα γλυκίσματα γεμάτη” – ενός είδος Δούρειου Γάτου για να ξεγελάσει του μεγάλους!  Αυτό το βιβλίο είναι η ιστορία που συνόδευε την επιστολή…

__________________________________________________

“Η ιστορία του Μιξ, του Μαξ και του Μεξ”
Λουίς Σεπούλβεδα
μετάφραση: Αχιλλέας Κυριακίδης
εικονογράφηση: Ειρήνη Ελευθεριάδη
Εκδόσεις Opera, 2013

“Όταν ο ποντικός βολεύτηκε στο σβέρκο του γάτου, με τα χεράκια του γαντζωμένα στις τρίχες κάτω από τ’ αφτιά του, ο Μιξ κούνησε την ουρά με δύναμη, άφησε να τον κυριεύσει ένας πρωτόγνωρος πυρετός, σερνάμενος σχεδόν έφτασε στο όριο ανάμεσα στη στέγη και το κενό, με αργές κινήσεις μάζεψε το κορμί του πάνω στα πισινά του ποδάρια, περίμενε να τον κατακλύσει όλη εκείνη η δύναμη η συγγενική με τα μεγάλα αιλουροειδή, τον τίγρη, το λιοντάρι, τον ιαγουάρο, κι ύστερα πήδηξε, τεντώνοντας το σώμα σαν σαΐτα.”
Το βιβλίο περιγράφεται ως “η καταπληκτική περιπέτεια του γάτου με το ελληνικό προφίλ, ενός ποντικού και του αγοριού που ζούσε μαζί τους”.
Η ιστορία ξεκινάει ορίζοντας τη σχέση ανάμεσα σε ένα μικρό αγόρι και ένα γάτο, ως σχέση αγάπης, περιγράφοντας μία ξεκάθαρη θέση μη-ιδιοκτησίας, και ακολουθεί η περιγραφή της πρώτης συνάντησης και της ζωής μέσα στην οικογένεια τα χρόνια που ακολούθησαν.  Έπειτα έρχεται η ενηλικίωση του αγοριού, η μεταφορά του ίδιου και του γάτου στο νέο τους σπίτι, η τύφλωση του γάτου και η προσαρμογή της ζωής τους στο νέο δεδομένο και, ξαφνικά, η αφήγηση παίρνει μία αναπάντεχη τροπή!
Η ιστορία της φιλίας που αναπτύσσεται ανάμεσα σε ένα άνθρωπο, ένα γάτο και ένα ποντικό, που αγαπιούνται, σέβονται την ελευθερία και τις ιδιαιτερότητες, στηρίζουν, και βοηθούν ο ένας τον άλλο να πραγματοποιήσει τα όνειρά του!
Γλυκύτατο, χιουμοριστικό και αισιόδοξο!

__________________________________________________

“Just So Stories”
Rudyard Kipling
publ. Macmillan & Co, 1902

Η ιστορία περιλαμβάνεται στο βιβλίο με τον τίτλο "Just So Stories", του Rudyard Kipling, με θέμα τον τρόπο που διαμορφώνονται οι σχέσεις των ανθρώπων με τα ζώα μέσα στο πέρασμα του χρόνου.
“Η Γάτα που πήγαινε μόνη της” εξιστορεί την εξημέρωση της γάτας από τον άνθρωπο… ή μήπως του ανθρώπου από τη γάτα;!…
Το κείμενο είναι διαθέσιμο στα αγγλικά εδώ από το Project Gutenberg.
(παρακαλώ ενημερωθείτε πριν για τους Όρους Χρήσης)

__________________________________________________

“Κι ήταν και οι δύο ευτυχισμένοι, γιατί ήξεραν ότι οι πραγματικοί φίλοι πάντα μοιράζονται ό,τι καλύτερο έχουν.” 
-  Λουίς Σεπούλβεδα, “Η ιστορία του Μιξ, του Μαξ και του Μεξ”

το ταξίδι

Το πουλί στον ουρανό είναι γαλάζιο, στο δέντρο πράσινο, στο νου σου κόκκινο.  Στο κλουβί;  Στο κλουβί δεν έχει χρώμα.
Φ.Φ.

Πώς μιλάς σ' ένα πεντάχρονο παιδί για τον πόλεμο; 
Όταν έρθει στο σπίτι από το σχολείο με τραγουδάκια και ποιηματάκια για τις εθνικές επετείους, σημαίες, ιστορίες και στεφάνια, πώς ακριβώς του μιλάς για τη ζωή και το θάνατο και το τί σημαίνει να είσαι Έλληνας;  Πώς απαντάς αυτό το "και γιατί, μαμά, αφού η Ειρήνη είναι Καλή και ο Πόλεμος Κακός, οι άνθρωποι κάνουν πόλεμο;"...

Ήμουν διαβασμένη.  Είχα μελετήσει ό,τι κυκλοφορεί, είχα προετοιμάσει και πιθανά σενάρια εξέλιξης της συζήτησης, είχα τις απαντήσεις σε όλες τις πιθανές ερωτήσεις, και είχα "παίξει την κασέτα" πολλές φορές μέσα στο κεφάλι μου, για να είμαι σίγουρη.

Και φυσικά, όπως κάθε φορά, η προετοιμασία αποδείχτηκε μάταιη.

"Μαμά, είπαμε "όχι" σ' αυτούς που ήρθαν να μας πάρουν την πατρίδα μας. 
Αν μας πάρουν εμάς το σπίτι μας σε ένα πόλεμο, μαμά, πού θα πάμε;"

Το Σπίτι Μας. 
Η απώλεια της εστίας την τρόμαζε περισσότερο από την απώλεια της ζωής.  

Τί σημαίνει να είσαι Έλληνας; 
Τί ακριβώς σημαίνει να έχεις αυτή την ευθύνη;

Ένας καλό και συμβατός βιβλιοπώλης μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικός ακόμα και από τον καλύτερο ψυχοθεραπευτή.  Και σου μένουν και τα βιβλία!
Υπάρχει ένας κατακόκκινος μικροσκοπικός καναπές στην πόλη, πάνω στον οποίο μπορείς να καθίσεις και να αναζητήσεις το δρόμο σου...  Πάνω σ' αυτό τον καναπέ μερικές ημέρες πριν με είχε συναντήσει ένας κόκκινος χαρταετός.  Και για να είμαι ακριβής, μου τον είχε αφήσει η βιβλιοπώλης στο χέρι, αλλά εκείνος τινάχτηκε απότομα και η ουρά του με χτύπησε κατευθείαν στο κεφάλι. Και για κάποιο λόγο είχα επιλέξει να μην τον ακολουθήσω εκείνη τη στιγμή. 
Όταν όμως η κόρη μου με ρώτησε πού θα πάμε αν μας έπαιρναν το σπίτι μας, ήξερα ότι έπρεπε να γυρίσω πίσω, στον κόκκινο καναπέ, στον κόκκινο χαρταετό. 

"Το Ταξίδι του Φερεϋντούν"

του Γρηγόρη Χαλιακόπουλου
εικονογράφηση: Φιρουζέ Αχλαγί
εκδόσεις Καλειδοσκόπιο, 2013

Η ιστορία ενός παιδιού που ταξιδεύει με οδηγό έναν κόκκινο χαρταετό, χάρτη ένα άγραφο βιβλίο και πυξίδα μία φράση:  

"ν' αγαπάς το φως, την ομορφιά και τη γνώση"

Δε θα μιλήσω εδώ για το ποιος ήταν ο Φερεϋντούν Φαριάντ από το Χοραμσάρ.

Ούτε για το πόσο συνέβαλε στην κατανόηση της ουσίας του να είναι κάποιος Έλληνας.

Το παραμύθι αυτό του Γρήγορη Χαλιακόπουλου με βοήθησε να μιλήσω στο παιδί μου για το τι σημαίνει να χάνεις σπίτι, οικογένεια και πατρίδα, να μένεις μόνος, και να ξεκινάς το ταξίδι, ν' ακολουθείς το όνειρό σου, να γράφεις την ιστορία της ζωής σου με ίδιο σου το αίμα, να περπατάς εκατόν πενήντα ημέρες και εκατόν πενήντα νύχτες για να περάσεις το Αιγαίο νύχτα πάνω σε φουσκωτή βάρκα...

Δε μπορώ να εξηγήσω στο παιδί μου ακριβώς τι είναι ο πόλεμος, διότι δεν τον καταλαβαίνω ούτε εγώ η ίδια.  Ούτε την ειρήνη μπορώ να την εξηγήσω, ξέρεις ότι την είχες μόνο όταν τη χάσεις. 
Κατά τη διάρκεια τη λες απλώς "ζωή"...

Ο πόλεμος δεν είναι ένα όπλο και η ειρήνη το λουλούδι στην κάνη.  Υπάρχει και μία άλλη κατάσταση που ενώ δεν είναι πόλεμος, δε μοιάζει με ειρήνη.  Το ότι δεν είμαι σκλάβος, δε σημαίνει ότι είμαι ελεύθερος. 
Το ότι δεν είμαι κάτι άλλο, δε σημαίνει ότι είμαι Έλληνας...

Και από αυτό το λήθαργο μόνο ο λόγος και η τέχνη μπορούν να μας ξυπνήσουν.

"Μαμά, γιατί θα πρέπει να τα περάσω όλ' αυτά;"
"Για να διδαχθείς, παιδί μου.  Μόνο όποιος διαθέτει γνώση είναι ελεύθερος."
Γ.Χ.

Από το οπισθόφυλλο:

Μ' ένα όνειρο μεγάλωσε ο Φερεϋντούν από το Χοραμσάρ. Να μάθει γράμματα και να γυρίσει όλον τον κόσμο μ' ένα ποδήλατο. Κι όταν το σπίτι του βομβαρδίστηκε στον πόλεμο, το μόνο που του απέμεινε ήταν ο πολύχρωμος χαρταετός του. Τον πέταξε όσο πιο ψηλά μπορούσε, πέρασε τα σύννεφα, πλησίασε τ' αστέρια... 

Γιατί ένα παιδί από τη μακρινή Περσία να θέλει να φύγει από την πατρίδα του; Πόσο μπορούν οι άνθρωποι ν' ακούν πάνω από τα κεφάλια τους τρομακτικούς ήχους από αεροπλάνα που σκορπούν το θάνατο με τις δολοφονικές τους βόμβες; Κι όταν το ταξίδι της φυγής είναι αναπόφευκτο, ποιος έχει το δικαίωμα να ορίζει τα όνειρα και τις επιλογές εκείνου που αναζητεί μιαν άλλη πατρίδα; Στην Ελλάδα, τον Φερεϋντούν αγάπησαν και υπερασπίστηκαν οι ποιητές. Γιατί γνώριζαν και κείνοι πως η ζωή είναι το πιο όμορφο ποίημα, το πιο όμορφο ταξίδι...

Ο δάσκαλος μου είπε: "Θέλω να λες "Είμαι Πέρσης" και να καμαρώνεις γι' αυτό!"  Έτσι έκανα κι εγώ, αγαπητά μου παιδιά, καμάρωνα παντού πως είμαι Πέρσης.  Όταν όμως έλεγα πως είμαι Έλληνας, αισθανόμουν καλύτερα.  Ο Γιάννης Ρίτσος μού έμαθε πως Έλληνας δεν είναι αυτός που ζει μέσα στα σύνορα που έχουν χαράξει οι κυβερνήτες του κόσμου.  Είναι ο άνθρωπος εκείνος που αγαπά την ειρήνη, τα γράμματα, τους ανθρώπους...
Γ.Χ.

Εδώ μπορείτε να ρίξετε μια ματιά στο βιβλίο και να διαβάσετε μερικά στοιχεία για τον ίδιο το Φερεϋντούν Φαριάντ, το συγγραφέα Γρηγόρη Χαλιακόπουλο και την εικονογράφο Φιρουζέ Αχλαγί.